Sistem Analisti Pelin Alcan’a röportajı için teşekkür ederiz
Diğer mesleklerle ilgili röportajları okumak için tıkla
Lütfen Okumak İstediğiniz Soruyu Seçiniz

Soru 1. Merhaba Pelin Hanım öncelikle röportaj teklifimi kabul ettiğiniz için çok teşekkür ederim. Sizi kısaca tanımak isteriz bize kendinizden bahseder misiniz ve analize olan ilginizin ilk olarak ne zaman başladığından?
Ben 1981’in mayıs ayında İstanbul Üsküdar’da, hemen hemen her Anadolu yakalının doğacağı yer olan Zeynep Kamil Hastanesi’nde dünyaya geldim.

İlk-ortaokul ve liseyi istanbul’da tamamladıktan sonra YILDIZ TEKNİK ÜNİV’de üniversite hayatım başladı. Annem ve babam şu an emekliler ama babam akademisyen annem biyoloji öğretmeni idi. Babamın izinden gittim ben de.

Hep hocalık yapmak istemiştim zaten, çocukluğumun ilk günlerinden annemi babamı derslerde ya da eve gelirken ellerinde kitaplar ve ders notları ile gördüğümden beri. Bu iş benim yaşam kaynağım. Bunu net olarak söyleyebilirim. Araştırma görevlisi olduğum anda ve öğrencilerim bana ilk kez “hocam” diyerek odama girdiklerinde misal, bunu anlamıştım.

Sistem Analizi derslerini ve bu alanda bildiklerimi ise asistanı olduğum hocam Prof. Dr. Hüseyin Başlıgil’in yanında geliştirdim. Yıldız Teknik Üniv’de çift anadal yaptığım diğer bölümüm Metalurji ve Malzeme Mühendisliği idi. İlgim akademik hayata asla tükenmedi.

Soru 2. Sistem analizi, İş analizi ve İhtiyaç analizi bu üç kavram aynı şeyi mi ifade etmekte? Hayır, ise bunlar arasındaki fark nedir?
Gelecek yıllarda analist olmak isteyen birine hangisini tercih etmesini önerirsiniz?
Aslında hayır. Farklı ama birbirlerine ihtiyaç duyan ve bütünleşik hareket etmesi gereken kavramlar her biri.
Öncelikle bunu söyleyebilirim size. Sistem analizinin temelinde genel olarak; sistemin planlanması, sistemin
analizi, sistemin tasarımı, bu sistemin uygulanması ve ardından da elbette sistemin geliştirilmesi gelmektedir.

Sistem tanımını genel olarak yaparsak, sistem, girdileri çıktılara dönüştüren birbiriyle ilişkili faaliyetlerden meydana gelir ve öğelerden oluşur.
İş analizi kavramı ise, belirli bir işin en küçük parçalarıyla tek tek ilgilenip tanımlama ve bu parçaların incelenmesi sürecidir.

Firma bünyesinde bulunan ve birbirinden ayrı tüm işler ya da faaliyetlerle ilgili tüm bilgilerin toplanması, değerlendirilmesi ve örgütlendirilmesi sürecini de ayrıca kapsamaktadır.
İş analisti, bir işi yapmakta olan personelden ve amirlerinden gözlem, toplantı, vb yollarla aldığı bütün bilgileri kendi bilgileriyle birleştirir ve bir iş analizi yapar.

İhtiyaç analizi kavramı ise, bireysel ve/veya kurumsal gelişimi sağlamak, bu gelişmeyi sürekli yapmak için uygulama aşamasında
karşılaşılan (karşılaşılabilecek) sorunlarla beraber, gerekli ihtiyaçları bulur ve bu ihtiyaçlara uygun çözüm yolları arar.

Süreçler dahilinde ihtiyaçlar belirlenir ve Bilgiler toplanır. Bunlar dahilinde bir program tasarlanır.
Ben kesinlikle iş analistliği noktasından yaklaşılması taraftarıyım ancak bu benim özel fikrim elbette ki.
Neden derseniz; çünkü bir firmada birbirinden farklı her işin analizinin yapılması gerekir.

Aynı işi yapan birçok kişi olması halinde bile sadece bir kişinin yaptığı işin incelenmesi yeterli olabilmektedir.

Soru 3. Sizin uzman olduğunuz alanın Dünya ve Türkiye’deki gelişimini ve pazar büyüklüğünü nasıl değerlendiriyorsunuz?
Aslında uzmanlık alanım, iş sıralama ve planlama. Yani üretim planlamanın bir alt kolu ancak bu alan
iş analistliğini de kapsar. Ya da tam tersini de iddia edebiliriz. Yalnız iş analistliğinin en temel noktalarından birisi, bu işi yapacak kişinin iletişim yeteneğinin ve insan ilişkilerinin de kuvvetli olabilmesidir.

Birçok Kobi şirketi üzerinde durmasa da, iş analizleri büyük işletmeler için olmazsa olmazdır. Bu unutulmamalıdır. Her işletmenin üzerinde durması, uygulaması sonucu, katma değer oluşturacağı kesin bir konudur.

Soru 4. Sektör ve ölçek odaklı bakıldığında hangi kurumlar bu uygulamalara ihtiyacı duyar?
Misal, Finansal yazılım üreten firmalarda, 2 kısım çalışan var denilebilir.. Yazılımcılar ve iş analistleri (Sistem Geliştirenler).

Müşterilerden yani yazılımı kullananlardan sürekli yeni talepler ve istekler gelir ve yazılımcılar işin finansal kısmına uzak oldukları için iş analistleri devreye girer.

Sorunların nasıl çözümleneceğini ve çözümlenmesi gerektiğini, yeni geliştirmelerin nasıl yapılması gerektiğini, işin gereğini ve her türlü noktasını analiz edip düzenlerler. Belirli dokümanlar hazırlarlar ve SQL diline özellikle hakim olmalıdırlar.

Çalışma onay alırsa eğer, yazılımcılarla birlikte değişikliği gerçekleştirip mutluluk saçarlar Ardından işin test aşaması gelir ve müşteriye yüklenmesini takip ederler. Aynı şekilde, bankalarda, büyük finans kurumlarında, finansal yazılım üreten pek çok firmada iş imkanı vardır.

Günümüzde finans daha çok yazılımsal hale geldiğinden, geleceği parlak bir meslek denilebilinir rahatlıkla. Misal, bir bankayı düşünelim. Yeni bir ürün geliştirecek ise, bunu yazılımcılar kendiliğinden yapamaz.

Tüm süreçlerin nasıl işleyeceğini, başka hangi değişkenlerin etkileneceğini, ya da bu değişikliklerin olayı etkileyeceğini, muhasebe açısından nelerin farklılaşmasının olmasının gerektiğini vs. iş analistleri yapar.

Soru 5. Sizce bu meslek için gereken yetenekler nelerdir?
Bir iş analisti müşteri ile yazılımcı arasındaki köprüdür. İş analistlerinde sektör tecrübesi, analitik düşünce ve bilgi teknolojilerine yatkınlık elbette en temel olarak aranan özelliklerdendir.

Çok program bilmeye ihtiyaç yoktur ancak SQL bilinmesi önemlidir kanımca. Pek çok kurum ise, bilgisayar mühendislerini iş analisti pozisyonunda çalıştırmaktadırlar. Yine de endüstri mühendisleri de bu sektöre atılmışlardır. Bu bağlamda aynı özelliklerin ve İLETİŞİM YETENEĞİNİN de olmazsa olmaz olduğunu düşünmekteyim, hem iş analistliğinde hem de sistem analistliğinde.

Soru 6. İşinizi yaparken karşılaştığınız zorluklar nelerdir?
Ben bir iş analisti ya da sistem analistinden önce bu konularda zamanında dersler vermiş bu dersleri asiste etmiş bir Yrd. Doç. Dr.’um. Bir akademisyenim ve işimi çok seviyorum.

Çünkü tıpkı yukarda da bahsettiğim gibi iş analistliği ya da bir sistem analistinde olması gereken özelliklerden dediğimiz “iletişim ve analitik zeka” da akademik hayatta olmazsa olmazlardandır. Zorlukların başında ise sanırım her an her şekilde ÖĞRENCİ olduğunu ve ÖĞRENMEN gerektiğini unutmaman gerekliliğidir.:) Bunu unutmazsanız AKADEMİSYENLİK gerçekten çok güzel bir meslek dalıdır.

Soru 7.Mesleğinizde ilerlemek mümkün müdür?
İş analistliği endüstri mühendisliği uzmanlık alanlarından biridir. Evet, bu doğrudur. Sıklıkla, finans ve yazılım alanında yapılan işlerin sistem analizlerini sistem tasarımlarını vs.leri yapar ve yapar… ilerleme şansı yüksektir kesinlikle.
Soru 8. Siz, sistem analistlerinin yaptıkları işe göre aldıkları ücretin yeterli olduğunu düşünüyor musunuz?
Açıkçası bu konu kişiden kişiye, deneyimden deneyime ve yıldan yıla farklılıklar gösterir ve gösterecektir de.

Başlangıç aşamasında ise 3000 TL gibi bir rakamla başlamaları gerektiğini ve sıklıkla da öğrencilerimden bu rakamlarla başladıklarını duymaktayım ancak mesleklerinde ilerledikçe elbette bu rakam da yükselmektedir.

Bu noktada bir linkten (http://www.cvornekleri.gen.tr/is-analisti-maaslari/ ) bulduğum şu rakamları (mayıs 2015’e göre) ve şirketleri sizinle paylaşmak isterim: her bir firma için tek tek iş analisti maaşlarını inceleyemesek de birkaç büyük firma için örnek vereceğiz;

• Avea’da çalışan bir iş analisti 4200 ile 5100 tl arası
• Türk telekom’da çalışan bir finansal iş analisti 2500 ile 2650 tl arası,
• Abdi İbrahim firmasında AR-GE analisti 2100 ile 2800 tl arası,
• Coca cola’da ise bilgi sistemleri analisti 3400 ile 3650 tl arası
• P&G firmasında ise finansal analist maaşları ise 3750 ile 5200 tl arası maaş almaktadırlar.

Soru 9. Öğrencilere analizi nasıl anlatıyorsunuz ya da nasıl anlatırsınız?
Analiz başlı başına bir bütünsellik içerir. Endüstri Mühendisliği’nin pek çok konusunu kapsar. Kapsayacaktır da.

Ayrıca matematik ve bilgisayar müh. Çalışmaları da peşi sıra gelir. Yöneylem, model kurma, süreç yönetimi, benchmarking-swot, proje yönetimi, sql veri tabanı giriş vb konular en önemli noktalardır.

Soru 10. Analist olarak olarak kendini geliştirmek isteyen kişilere ne tür önerilerde bulunursunuz?

Bir iş analisti ya da sistem analisti, her zaman müşteri odaklı olmalı bu şekilde çalışmalı, onun ihtiyaçlarına göre analiz yapmalı bu analizleri üretmeli ve proje geliştirmelidir. Analitik ve pratik zekasını her geçen gün yenileyebilmelidir.

Soru 11. Bu röportaj analiz nedir sorusuna karşılık olabilmesi için hazırlanmıştır, yararlı olabileceğini düşünüyor musunuz?
Elbette düşünüyorum. Umarım sorularınıza karşılık verebilmişimdir.
Sevgilerimle… Akademisyen Yrd. Doç. Dr. Pelin Alcan (İstanbul Gelişim Üniv.)